
Hitte maakt nieuwe aroma’s
Groene koffie heeft nog niet het aroma dat je boven een versgezette kop herkent. Tijdens het branden verandert de boon door hitte. Water verdampt en chemische reacties vormen nieuwe geurstoffen en bruine verbindingen. Daarbij spelen onder meer Maillardreacties tussen suikers en aminoverbindingen een rol. De kleur die ontstaat is daarom een aanwijzing voor veranderingen in de boon.
De Specialty Coffee Association beschrijft brandkleur als een belangrijke factor in de uiteindelijke smaak. Toch is kleur geen volledige beschrijving van een koffie. Herkomst, variëteit, verwerking en zetwijze blijven meespelen. De woorden licht, middel en donker helpen bij het vergelijken, maar vertellen niet precies hoe iedere afzonderlijke koffie zal smaken.
Bronnen bij dit onderdeel: SCA — Brandkleur en smaak
Na het branden verandert de boon verder
Tijdens het branden ontstaat ook koolstofdioxide. Een deel van dat gas blijft tijdelijk in de structuur van de boon aanwezig en ontsnapt vervolgens geleidelijk. Dat heet ontgassen. Wanneer water gemalen koffie raakt, kan vrijkomend gas zichtbaar worden als het opbollen van het koffiebed. Bij espresso draagt het bij aan de schuimlaag.
Malen versnelt het gasverlies en de veranderingen van aroma. Tegelijk kunnen zuurstof en koffiebestanddelen met elkaar reageren. Een branddatum is dus nuttige achtergrond bij een proefnotitie. Het is verstandiger die datum samen met verpakking en bewaring te bekijken dan versheid uitsluitend aan de kalender af te lezen.
Bronnen bij dit onderdeel: SCA — Versheid en ontgassen
Water haalt stoffen uit de maling
Bij het zetten komt water in contact met gemalen koffie. Oplosbare stoffen gaan over naar de drank: dat proces noemen we extractie. Onderzoek aan UC Davis laat zien dat onder meer maling, contact tussen water en koffie en het gebruikte filter invloed hebben op de uitkomst. Fijner malen vergroot het beschikbare oppervlak, maar de zetwijze bepaalt ook hoe het water door de koffie beweegt.
Wil je een verschil begrijpen, noteer dan eerst de koffie en de bereidingswijze. Verander vervolgens één instelling en proef opnieuw. Zo kun je onderscheiden of een verandering samenhangt met de boon, het branden of je eigen bereiding.
Bronnen bij dit onderdeel: UC Davis — Van koffieboon tot bereiding
Bronnen en afbakening
Deze uitleg is gebaseerd op de onderstaande primaire bronnen. De controledatum beschrijft de gebruikte versie; publicaties en voorschriften kunnen later veranderen.
Een passage laten corrigeren? Bekijk de werkwijze voor correcties.